السيد الخوئي (مترجم: نجمى / هريسى)

104

البيان في تفسير القرآن (بيان در علوم و مسايل كلى قرآن) (وزارت ارشاد) (فارسى)

قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَ الَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ . « 1 » و بگو آيا آنان كه مىدانند با آنان كه نمىدانند ، يكسان و برابرند ؟ رسول خدا نيز مىفرمايد : « خداوند بزرگ ، كسانى را كه در دوران جاهليت خوار و ذليل بودند ، در سايهء اسلام ، عزت بخشيد و ( 1 ) - به وسيلهء اسلام نخوت و تكبر دوران جاهليت و تفاخر به اقوام و عشيره و مباهات به پدران و نياكان و هرگونه اختلافات طبقاتى و نژادى را از بين برد ، تمام مردم جهان از سپيد و سياه و از عرب و عجم همه و همه فرزندان آدمند و خداوند آدم را از خاك آفريده است و در روز رستاخيز محبوب‌ترين مردم در پيشگاه خدا پرهيزگارترين آن‌ها خواهد بود . « 2 » باز مىفرمايد : « فضيلت دانشمندان نسبت به ساير مردم مانند فضيلت من است ، نسبت به كمترين شما . » « 3 » اسلام ، سلمان فارسى بيگانه را به خاطر كمال ايمانش بر ديگر مسلمانان مقدم داشت تا جايى كه او را از اعضاى اهل بيت خود پيامبر قرار داد . « 4 » ولى ابو لهب عموى پيامبر را به علت كفر و بىدينى به عقب راند . تاريخ زندگانى پيامبر اسلام هم نشان مىدهد كه وى در هيچ مورد با نسب و نژاد خويش بر ديگران برترى نجسته و با ملاك‌ها و امتيازات ديگرى كه از آن‌ها برخوردار بوده است و معمولا مردم آن عصر و دوران به وسيلهء آن‌ها فخر و مباهات مىكردند ، به خود نباليده است بلكه مردم را تنها به سوى ايمان به خدا و روز رستاخيز دعوت نموده و به اتحاد و يگانه‌پرستى رهنمونشان بوده است و از اين راه توانست بر قلوب مردم حكومت كند و ريشه‌هاى عميق تكبر و زمينه‌هاى افتخارات بىجا را از دلشان بركند و به جاى آن ، نهال محبت و اخوت بنشاند تا جايى كه افراد ثروتمند و خاندان‌هاى شريف حاضر مىگرديدند دخترانشان را به ازدواج افراد فقير و افرادى كه به نظر آنان از خاندان‌هاى به اصطلاح پست و عقب افتاده به شمار مىرفتند در بياورند و با آنان پيوند قوم و خويشى برقرار سازند . « 5 »

--> ( 1 ) زمر / 9 . ( 2 ) فروع كافى ، ج 2 ، باب 21 « انّ المؤمن كفو المؤمنة . » ( 3 ) الجامع الصغير با شرح مناوى ، 4 / 432 « فضل العالم على سائر النّاس كفضلى على ادناكم . » ( 4 ) بحار الانوار ، فضايل سلمان ، ج 4 ، باب 76 « فالاسلام قدّم سلمان الفارسى لكمال ايمانه حتّى جعله من اهل البيت و اخّر ابى لهب عمّ رسول اللّه لكفره . » ( 5 ) زياد بن لبيد كه از ثروتمندان و بزرگان مدينه بود ، به فرمان رسول خدا ( ص ) دختر زيبا و شايسته‌اش زلفا را